środa, 15 maja 2013

batik

Batik to zarówno nazwa tkaniny jak i techniki barwienia tkanin z wykorzystaniem płynnego wosku. Tkaniny batikowe wykonywane są na podłożu bawełnianym lub jedwabnym, wykorzystuje do nich ogólnie dostępne farby do farbowania tkanin oraz naturalny wosk pszczeli pomieszany ze stearyną pochodząca ze świec lub zniczy.
 W specjalnie przeznaczonym do tego celu garnku rozpuszczam na wolnym ogniu wosk i stearynę, gdy masa staje się płynna sprawdzam przy pomocy pędzelka czy wosk ,,przechodzi "na druga stronę tkaniny. W przypadku zbyt zimnego zastygającego na wierzchniej warwie czekam chwile aż będzie odpowiednio ciepły. Jest to istotne gdyż wosk musi przeniknąć do wnętrza tkaniny i tym samym zabezpieczyć  ją przed dalszą obróbka kolorystyczną.
Na naciągniętą na drewnianą ramę tkaninę nanoszę pędzelkiem lub specjalnym pisakiem woskowy wzór. W miejscach gdzie znajduje się wosk wzór będzie koloru białego.
Następnie ściągam płótno z ramki i wkładam do pojemnika z zimną wodą co umożliwia późniejsze równomierne wybarwienie tkaniny.  Lekko odciskam, rozprostowuje i wkładam do kuwety z najjaśniejszym barwnikiem lub najciemniejszym jeśli zakładam, że praca jest tylko np.biało-granatowa. Barwnik rozpuszczony jest w gorącej wodzie, dobrze wymieszany i uzupełniony zimną wodą w ilości stosownej do wielkości tkaniny i pożądanej intensywności wybarwienia -im więcej wody tym jaśniejsza barwa.
Po wyjęciu z kuwety lekko odciskam by osunąć nadmiar wody, rozprostowuje, wieszam na sznurku, przypinam spinaczami do bielizny i czekam aż samo wyschnie na ,,pieprz". Unikam grzejników, farelek i innych źródeł ciepła gdyż pod wpływem temperatury wosk może się rozpuścić i powstaną tłuste plamy.
W przypadku tkanin dwukolorowych wysuszony batik układam na stole i pokrywam cienką warstwą płynnego wosku w celu zabezpieczenia wybarwienia. Następnie umieszczam pracę na warstwie tektury i szarego papieru i sprasowuje bezpośrednio powierzchnię tkaniny rozgrzanym żelazkiem, gdy wosk rozleje się po całej powierzchni batiku, zmieniam papier spodni, umieszczam batik między dwoma kawałkami gazet i prasuje do całkowitego usunięcia wosku.








Jeśli batik ma być wielokolorowy to  po pierwszym farbowaniu zabezpieczam płynnym rozgrzanym woskiem te miejsca, które chce aby były w kolorze tego wybarwienia. Ściągam płótno z ramki i wkładam do pojemnika z zimną wodą, lekko odciskam, rozprostowuje i wkładam do kuwety z barwnikiem. Wyjmuje z kuwety lekko odciskam, rozprostowuje, wieszam na sznurku, przypinam spinaczami do bielizny i czekam aż samo wyschnie. I tak postępuje aż uzyskam pożądany efekt :) na końcu sprasowuje wosk i gotowe. Wiem, że to strasznie żmudny proces ale efekty są naprawdę ciekawe. Zaczynając prace nad batikiem wykonuje kilka prac na raz aby uprzyjemnić sobie czas schnięcia tkanin, podczas suszenia jednej tkaniny nanoszę wosk na inną i tak czas jakoś szybciej leci :)



2 komentarze:

  1. Bardzo piękne prace. Skompletowałam już wszystkie rzeczy potrzebne do batiku. Mam tylko jeden szalony pomysł, więc piszę do ciebie o poradę. Chciałabym wykonać z mojego ,, dzieła '' poduszkę i tu nasuwa mi się pytanie jak ją później czyścić ? Czy nie będzie barwić ?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuje :) Niestety poduszki z bawełny mogą trochę farbować mimo zabezpieczenia woskiem, wynika to ze stosowania innych barwników do tkanin niż w Indonezji i troszkę innego procesu farbowania i usuwania wosku. Ponad to będą one trochę sztywne, chyba że posiada się dobrze nagrzewające się żelazko, które usunie nam wosk. Efekt podobny do batiku powinno uzyskać się stosując farby i guttę do jedwabiu.

      Usuń